Wat doet een verpleegkundig specialist in de huisartsenpraktijk?
De kracht van de verpleegkundig specialist zit in de combinatie van medische en verpleegkundige expertise. Naast de vraag wat er medisch aan de hand is en wat dat aan diagnostiek en behandeling vraagt, houdt de VS zich óók bezig met wat deze aandoening of klacht betekent voor de patiënt in het dagelijks leven? Wat kan iemand zelf? Waar zitten beperkingen of kwetsbaarheden? Welke invloed hebben gedrag, zelfmanagement, gezin, mantelzorg, wonen en sociale omstandigheden? En wat heeft deze patiënt nodig om het behandelplan daadwerkelijk te kunnen uitvoeren?
Een praktijkvoorbeeld
“Iemand komt met toenemende benauwdheid. De medische blik vraagt onder andere: wat is de oorzaak, hoe ziek is deze patiënt, welk onderzoek is nodig en welke behandeling moet ik inzetten? De verpleegkundige blik vraagt tegelijkertijd: wat betekent deze benauwdheid thuis, lukt medicatiegebruik, wat kan de patiënt nog zelf, is er voldoende ondersteuning, wat zijn de wensen van de patiënt en is het voorgestelde beleid thuis überhaupt uitvoerbaar?
Beide perspectieven neemt de verpleegkundig specialist mee in één consult. Afgestemd op de praktijk en de zorgvraag, werkt zij op verschillende manieren. Denk daarbij aan:
• Zelfstandig spreekuur
• Behandeling van groepen met een complexe zorgvraag, bijvoorbeeld regiebehandelaarschap rondom palliatieve zorg, ouderenzorg, chronische zorg in samenwerking met psychiatrie of sociale problematiek
• Generalistische inzet: zien van alle ingangsklachten
• Werken met specifieke aandachtsgebieden, passend bij de populatie en praktijk, zoals osteoporosezorg, hormonale klachten of longzorg
Juist nu de zorgvraag complexer wordt, patiënten langer thuis wonen en de druk op de huisarts toeneemt, levert de VS een concrete bijdrage aan juiste zorg op de juiste plek.
Binnen de praktijk
Hoe een verpleegkundig specialist binnen de huisartsenpraktijk wordt ingezet, is maatwerk. De invulling wordt onder andere bepaald door de zorgvragen, patiëntenpopulatie en zorgzwaarte binnen de praktijk, de samenstelling van het team, de expertise en ervaring van de verpleegkundig specialist en de behoefte aan bijvoorbeeld extra behandelcapaciteit of specifieke deskundigheid.
Ook de beschikbare tijd hangt samen met deze keuzes. Een VS heeft niet per definitie meer tijd dan een huisarts, maar een praktijk kan er bewust voor kiezen bepaalde zorg structureel bij de verpleegkundig specialist te beleggen en hiervoor meer tijd per patiënt te creëren of langere consulten en ruimte voor proactieve follow-up te reserveren. Dit kan bijdragen aan continuïteit, vroegsignalering en uitgebreidere afstemming met patiënt, naasten en andere zorgverleners.
Doordat de verpleegkundig specialist zelfstandig behandelaar is, kan de zorg die bij de VS wordt belegd zelfstandig worden uitgevoerd. Zo kan de praktijk niet alleen deskundigheid, maar ook tijd en behandelcapaciteit anders verdelen binnen het team.
De werkgroep
De werkgroep heeft de afgelopen tijd mooie stappen gezet. Het ontwikkelde zich van een initiatief in de opstartfase naar een vaste structuur met duidelijke taakverdeling en korte lijnen met de projectleiding en directie van Sterkzorg. De stand van zaken op een rij:
- Vindbaar op de website van Sterkzorg
- Budget om plannen uit te voeren
- Ontwikkeling van een opleidingsplan voor VS in de huisartsenpraktijk
- Verbetering van randvoorwaarden voor het opleiden van VS
- Ondersteuning van huisartsen die een VS (willen) opleiden
- Organisatie van een goed bezochte netwerkbijeenkomst voor kennisdeling en ontmoeting
Daarnaast onderhoudt de werkgroep actief contact met verpleegkundig specialisten uit andere zorggroepen en ziekenhuizen, is actief betrokken in verschillende regionale- en landelijke netwerken en onderhoudt een stevig netwerk in de wijken. Ook zijn sommigen verpleegkundige specialisten betrokken bij de ontwikkeling van anderhalvelijnszorg.
Agenda
De komende periode ligt de focus op verdere positionering en duurzame inbedding van de VS binnen de huisartsenzorg. Daarbij leren we van succesvolle voorbeelden uit andere regio’s in het land. Op de agenda van de werkgroep staan de volgende punten:
- Meedenken over passende financiering en uitbreiding van opleidingsplaatsen binnen Utrecht, zodat de groep VS verder kan groeien
- De rol versterken van de VS als zelfstandig behandelaar binnen netwerkzorg
- Verkennen van opleidingsmogelijkheden binnen de huisartsenspoedpost, zodat er in de toekomst ook daar verpleegkundig specialisten kunnen worden opgeleid en werken. Dit gebeurt al op meerdere posten in het land!
- Samenwerking met ziekenhuizen en transmurale zorg verder versterken
- Bijdragen aan scholing en deskundigheidsbevordering vanuit onze expertise
Onder procesbegeleiding van projectleider Anne Marie Huijskes levert de werkgroep actief input richting de directie en Sterkzorg. We houden de lijnen kort.
Samenbouwen aan sterke eerstelijnszorg
Binnen Utrecht groeit de interesse vanuit huisartsen voor het vak van verpleegkundig specialist. Tegelijkertijd realiseren we ons dat de rol van de VS voor velen nog relatief nieuw is. Juist daarom is het belangrijk deze beweging verder vorm te geven.
Nieuwsgierig naar wat een VS voor jouw huisartsenpraktijk kan betekenen?
Neem via vs@huisartsenutrechtstad.nl contact met ons op. Of bekijk:
- Themapagina Verpleegkundig specialist
- Overzicht van alle verpleegkundig specialisten en verpleegkundigen in opleiding tot specialist in de stad
Arnica Bosma, Susan Ireland Dellemann, Nathalie van Elck, Marja de Jong en Ati Vos namens de werkgroep
Verpleegkundig specialisten aan het woord
Deel 1: Lees hier wat Marja de Jong en Virginia Staal over de verpleegkundig specialist in de praktijk zeggen